Bugün Aleviliğini yaşamak

Alevilerin 'İdeolojikleştirilmesi - Marjinalleştirilmesi' Çabalarına Bir Örnek:

Radikal Bir Alevi Kadro Hareketi ve Dergisi Kızıl Yol

Kanal Kültürdeki yazısından [© İsmail Engin - KanalKultur]

Giriş

Aleviliği dinsel kökeninden ve çerçevesinden çıkararak belli başlı ideoloji(lerle) birleştirme girişimlerinin, 1950'li yıllardan itibaren köyden kente iç-göçle ve 1960'lı yıllardan itibaren de Avrupa'ya olan önceleri işçi, 1980'li yıllarla birlikte de "sığınmacı' göçleriyle (dış-göçle); göçebe, yarı göçebe ve köylü hayat tarzının modern kent hayatıyla ve moderniteyle tanışmasıyla yoğunluk kazandığı söylenebilir. Buna dünyadaki siyasi ve ekonomik gelişmelerin ivmesiyle "mikro", "makro" ve "ultra" milliyetçilik söylemlerinin etkisi de dahil edilmelidir. Bu durum, Sünni İslamiyet mensubları içerisinde Sünniliği ideolojiyle birleştirme yanlılarının girişimleriyle paralellik arzetmektedir. Nitekim bu bağlamda "siyasal Sünniliğin" yanı sıra, "mevcut" bir "siyasal Alevilik" olgusuyla karşı karşıya kalındığından da bahsedilebilir.

Dinin ideolojikleştirilerek siyasallaştırılması bir yandan fundamentalist ya da radikal düşünceye hayat verirken, diğer yandan daha da öte giderek bir süre sonra bu düşünceden beslenmeye ve kaynak aramaya kadar giden, asıl köklerinden kopan / kopmuş, başkalaşmış ya da farklılaşmış yeni bir form şeklinde ve yeni bir muhtevayla donanarak davranış ve tutum "üretim alanları"na yönelmeyi sağlar. Bunun uç noktası "çatışmalar teorisi"nin ana konusudur.

Kızıl Yol Dergisi Üzerine Temel Bilgiler

Dinin ideolojikleştirilerek siyasallaştırılması; ama aynı şekilde de marjinalleştirilmesi çabalarına / çalışmalarına örnek olarak gördüğümüz "Kızıl Yol" dergisi, Türkiye'den 1960'lı yıllardan itibaren Avrupa'ya işçi göçüyle gitmiş Alevi işçilere yönelik, radikal sola özgü ideolojik bir hareket olarak, Avrupa'da (Fransa'da) ortaya çıkmıştır. Almanya ve Hollanda'da kendine taban arayan[1], başlangıçta değişik olayları konu edinen bildirilerle kendini gösteren bu hareket, daha sonra aynı adı taşıyan dergi kadroları etrafında birleşmiş ve 1979 yılında Marksist-Leninist ideoloji çerçevesinde örgütlenmiştir. Kızıl Yol, aynı zamanda "sömürgeci" olarak nitelediği Türkiye Cumhuriyeti'ne karşı şiddet eylemlerine girişmiş; bombalama, metropollerde "kurtarılmış bölgeler" oluşturma eylemleri ve devlet güçleriyle çatışmalar içinde bulunmuş ya da bunları üstlenmiş, Fransa'da belirtilen dönemde yapılan çeşitli gösteriler-yürüyüşler içinde aktif rol oynamıştır.[2] Almanya ve Hollanda'da Pîr Sultan geceleri düzenlemiş,[3] sistem karşıtı dar ve radikal bir "kadro" hareketidir.[4]

Kızıl Yol dergisi, iki seri olarak yayınlanmıştır.

İlk serisi 1983 yılında Fransa'da yayın hayatına başlayan ve yine Fransa'da (Bobigny) yayın hayatının sona erdiği 1985 yılına kadar, 4 sayıdır ve bu çalışmada 4 sayılık ilk serisi ele alınmaktadır.

İkinci serisi de daha sonra bu dört sayının yeniden gözden geçirilerek özde aynı olmakla birlikte kimi farklılıklar ve eklemelerle aynı tarihleri kapsayan 1986 yılını da içeren 5 sayıdan ibarettir. İkinci serinin - son sayısı özel bir bildiriden ibaret - 7 sayı olduğu da söylenmektedir.

Kızıl Yol, özünde Zaza Alevilerini konu edinen, Marksist - Leninist ideolojiyi temel alan ve yaymaya çalışan bir dergidir.

Böyle bir "kadro" hareketi ve yayın organı olarak Kızıl Yol, 1983-1985 yılları arasını kapsayan dönemde, Türkiye'deki sol ideolojiye, Kürt hareketine - milliyetçiliğine, Türk milliyetçiliğine temelden karşı çıkmış; "Sovyetler Birliği" örneğini savunan, Marksist - Leninist ideolojiye ve etnik kimliği Zazalara, dili de Farsçaya dayanan; Türkiye Cumhuriyeti sınırları içerisinde Karadeniz, Doğu, Güneydoğu ve İç Anadolu bölgelerinin kesiştiği yöre (Çorum, Amasya, Tokat, Sivas, Malatya, Erzincan, Tunceli, K. Maraş ile) Antakya'ya kadar uzanan bir yöre de dahil, "Anadolu Alevistanı (Aleviya)" kurmak üzere yola çıkan, alternatif bir Alevi hareketinin oluşmasını ve geliş(tiril)mesini tüm sayılarında işlemiştir.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>